150.Vấn Đáp Tịnh Độ 12
63- Hỏi: Hành giả ph ải tu đến trình độ nào để chắc chắn được vãng sanh?
Đáp: Bát T ổ Liên Trì đại sư và Hòa thượng ThíchTrí Tịnh đồng d ạy: “Người
niệm Phật phải đạt tầng công phu thấp nhất là Bất niệm tự niệ m (niệm lực
được tương tục) mới bảo đảm vãng sanh”.
Muốn đạt Bất niệm tự niệm phải chuyên tu Chánh hạnh, Chánh định
nghiệp theo sự dạy ảo của Nhị Tổ Thiện Đạo đã nói ở câu đáp 52A.
64- Hỏi: Hành giả đạt Bất niệm tự niệm, muốn huân trưởng nó, phải hành
trì cách nào?
Đáp: Muốn huân trưởng mức độ Bất niệm tự niệm, trong định khóa hành
giả phải: Tịnh tọa, lắng lòng, chú ý, lắng nghe tiếng niệm Phật của tự
tánh. Tịnh tọa: Là ngồi yên lặng (xin đọc tỉnh tọa niệm Phật nói ở phần
IV: Thời khóa công phu, sách Niệm Phật Đạt Bất Niệm Tự Niệm Bảo
Đảm Vãng Sanh). Lắng lòng: Lắng lòng c ũng gọi là nhiếp tâm, định tâm,
nghĩa là lúc ấy buông xả vạn duyên, không nghĩ thiện, không nghĩ ác, không
tính toán lợi h ại, được mất, hơn thua, vinh nhục, không dính mắc sáu trần,
không nhớ nghĩ thế sự, quá khứ, hiện tại, vị lai. Lúc này tâm không hướng
ngoại mà quay hẳn vào trong, rỗng rang, vô sự. Y như Lục Tổ Huệ Năng
bảo Thượng tọa Huệ Minh: “Thượng tọa hãy lắng lòng nghe ta hỏi, trong
lúc không nghĩ thiện, không nghĩ ác, cái gì là bản lai diện mục của Thượng
tọa Huệ Minh?”. Ngắn gọn, giản dị như thế mà Thượng tọa Huệ Minh
tự khai ngộ, nhận ra bản lai diện mục (Phật tánh) của chính mình.
Nhờ đâu? Nhờ lắng lòng. Chú ý (tác ý) lắng lòng rồi chăm chỉ, chú ý, vì tâm
vô nhị dụng, tâm không thể làm một lúc hai vi ệc, chú ý nghe là cột tâm vào
câu Phật hiệu, thì tâm không có ni ệm gì khác được (không vọng niệm).
L ắng nghe: Nghĩa là dùng cái tâm r ỗng rang vô sự lắng nghe (b ằng tánh
nghe) rành rẽ, rõ ràng, từng tiếng, từng câu niệm Phật của tự tánh. Đây mới
thật sự là nhiếp trọn sáu c ăn, tịnh niệm nối tiếp mà Kinh Lăng-nghiêm, Ph ẩm
Đại Thế Chí Bồ-tát Niệm Phật Viên Thông Chương đã d ạy. Làm được bốn
điều này trong thời gian ngắn,hành giả sẽ đạt niệm Phật Thành một khối
Ti ếp tục hành trì như thế,sẽ tiến đến Nhất tâm bất loạn (từ sự đến lý, c ũng
gọi là niệm Phật tam muội) không cần phương tiện gì khác, như Kinh Lăng
nghiêm đã dạy.
Trong lúc lắng nghe, câu Phật hiệu dù có nhanh, không rõ do nuốt chữ hay
nhỏ ti ếng, cũng mặc kệ, cứ một lòng lắng nghe từng tiếng, từng câu một.
Thậm chí ti ếng niệm Phật bị mất hẳn, cũng mặc kệ (không niệm mồi như huân
trưởng mức nhập tâm nói trên) ứ một lòng lắng nghe, tự nhiên ti ếng niệm
Phật sẽ nổi lên l ại, theo đúng chu kỳ của nó. Lặp đi lặp lại nhiều lần như v ậy.
Kiên tâm b ền chí hành trì như thế lâu ngày sẽ không còn bị gián đoạn, mà
được nối tiếp liên tục. Phụ chú: Phương cách nói trên áp d ụng trong định khóa
(định tâm niệm Ph ật). Ngoài định khóa hành giả cũng nên niệm Phật ra tiếng
hoặc nghe máy hầu phụ trợ hiệu năng huân trưởng. Tiến sâu hơn, lấy động tu
tịnh, giữa đại chúng trong đạo tràng cả trăm người cùng quý Thầy tụng Kinh,
khi đang tràn ngập lời Kinh cùng ti ếng chuông mỏ, mà ta nhiếp được nhĩ
căn không cho nó phan duyên theo ngoại thinh, lắng lòng nghe được tiếng
niệm Phật của tự tâm một cách liên tục không gián đoạn. Được v ậy mới
gọi là không bị c ảnh chuyển, làm chủ được mình, bảo đảm vãng sanh. Phàm
làm vi ệc gì, khi mình nhận thức được lợi ích của việc làm đó, mình mới hăng
say, thích thú mà làm.
Niệm Phật hay cách huân trưởng cũng không ngoài nguyên tắc này.
Vậy hành giả nên tự t ạo cho mình động cơ, thúc đẩy ta dũng mãnh tinh tấn
hành trì miên mật, bằng cách tu tập cho ta có nh ững khái niệm sau đây:
– Khái niệm rằng: Bốn chữ Adiđà Phật không phải là danh tự rỗng, mà là
biểu tượng Pháp thân Phật Adiđà (Kinh Niệm Phật Ba-la-m ật). Niệm A-
diđà Phật là niệm Pháp thân của Ngài, nhớ nghĩ, c ầu c ứu Ngài tiếp dẫn
vãng sanh Cực Lạc quốc. Chắc chắn ta được vãng sanh, nếu không thì Ngài
trái với bổn nguyện (trái lời thề). Ngài đâu còn là Phật. V ả lại Kinh dạy:
“Mặt trời, Mặt tr ăng có thể rơi rụng, núi Tu Di có thể tiêu tan, nhưng lời
nói của Phật không bao giờ hư dối”, huống hồ đây là l ời thề. Mặt khác
trong Kinh Adiđà nói: “Ph ật Adiđà thành Phật đến nay đã mười kiếp rồi”.
Chữ Kiếp n ếu đại kiếp, một đại kiếp bằng một tỷ ba trăm bốn mươi bốn triệu
năm. Nếu tiểu kiếp, một tiểu kiếp bằng mười sáu triệu bảy tr ăm chín mươi
tám ngàn n ăm. Ngài thành Ph ật đã quá lâu r ồi, điều này ch ứng minh rằng Ngài
không nguyện suông, Ngài đã tiếp dẫn tất cả chúng sanh đã niệm danh hiệu Ngài
Ngài không bỏ sót một ai cả
.
– Khái niệm rằng: bốn chữ Adiđà Ph ật là vạn đức hồng danh. Thánh hiệu này được
tạo thành bởi vô lượng công đức mà Tỳ kheo Pháp Tạng (tiền thân c ủa đức Phật
Adiđà) tu tập trong vô lượng kiếp, nên nói Thánh hiệu này tích tụ bao hàm vô vô lượng công đức. Liên tông Cửu Tổ Ngẫu Ích đại sư nói: “Niệm Adiđà Phật để
dời công đức đến với mình, thì công đức nào cũng phải đến hết”
– Khái niệm rằng: “Niệm Phật thành Phật”. Nhân nào quả n y. Khi hành gi niệm
Phật là một mặt cầu cứu Phật Adiđà tiếp dẫn vãng sanh, mặt khác, đánh thức ông
Phật của tự tánh mình. Cổ đức nói: “Nhất niệm tương ưng, nhất niệm Phật.
Niệm niệm tương ưng, niệm niệm Phật. Ngẫu Ích đại sư cũng nói: “Mỗi tiếng
niệm Phật, tiếng nào mình cũng đã là Phật rồi”.
- Khái niệm rằng: tiếng niệm Phật siêu việt h ơn hết m ọi âm thanh, vìphước sanh), có công năng tuyệt vời là chuyển hóa hết những chủng tử hữu dần thanh tịnh mà mình không hề hay biết (Kinh Niệm Phật Ba-la-m ật). sẽ cảm nhận sự vi diệu không thể nghĩ bàn. Lưu ý: Hành giả đạt Bất niệm tự niệm rồi, phải duy trì tình trạng này suốt đời khác nhau, giống và khác chỗ nào? Đáp: Trong ti ến trình tu Tịnh nghi ệp, đạt đến Nh ất tâm b ất lo ạn có hai 1-Thuyết của Hòa thượng Trí Tịnh: bất loạn. – Lý nhất tâm bất loạn. giai đoạn hai (2) và ba (3) gi ống nhau, chỉ giai đoạn đầu, tên g ọi có khác nhau tiếng niệm. Đây là diễn tả trạng thái hành trì. Thành một khối nghĩa là trước đây những câu Phật hiệu rời rạc, riêng rẻ, nay kết quả. Tôi nghĩ vấn đề này, vi ệc này là sự việc trừu tượng, không hình tướngcùng hiểu, bi ết về “Nó” mà thôi. Tùy theo cách diễn tả của mỗi người, nên có sự việc. Vậy thì, tuy hai tên gọi khác nhau nhưng chung qui chỉ là một, cũng giống như nh ững t ừ “Bản lai diện mục”, “Phật tánh”, “Tự tánh”, “Như-lai-tạng”… tên tuy khác . Hành giả kiên tâm, bền chí hành trì sẽ cảm nhận sự vi diệu không thể để được bảo đảm vãng sanh 66- Hỏi: Còn tên gọi “nhập tâm” thì sao? Đáp: Đầu năm 2009 tôi ra thất, chia sẻ kinh nghiệm niệm Phật cho Phật tử có khoảng trên hai chục vị nhập tâm. Đầu năm 2010, có trên ba mươi vị và cư sĩ ở các tiểu bang khác). Lúc bấy giờ có mấy Phật tử đã nhập tâm nghe tiếng tự niệm nữa, bị mất (nói bị mất, thật ra nói bị chìm mới đúng,chủng tử hữu lậu khác đè lên mà thôi). Từ đó tôi đặt tên “nhập tâm” để lại, giải đãi, buông trôi, mà phải tiếp tục huân trưởng thuần thục (phải vãng sanh. Nhập tâm chỉ là bước đầu c ủa Bất niệm tự niệm. 67- Hỏi: Người đạt Bất niệm tự niệm, có còn vọng niệm không? Bao gi ờ Đáp: Người đạt Bất niệm tự niệm, vọng niệm ít khởi. Thỉnh thoảng vẫn nhất của pháp môn này. Liên tông Th ập nhị TổTriệt Ngộ thiền sư nói: hữu niệm”. Như vậy từ “vô niệ m” mà ta thường dùng đó là không tà Liên tông Cửu Tổ Ngẫu Ích đại sư nói: “Nhập vô tưởng định vẫn còn tám“Trong khoảng khảy ngón tay có sáu mươi sát-na. Mỗi sát-na có một trăm (6.600) ý niệm. Những ý niệm ta thường biết đó là những ý niệm Thích Minh Tuệ
- Trích Tịnh Độ Thực Hành Vấn Đáp
- thô, còn những ý niệm vi t ế, ta khó bề hay biết được.
- trăm mười ý niệm”. Như vậy, trong khoảng khảy ngón tay có sáu ngàn sáu
- vạn bốn ngàn (84.000) loạn tưởng khô khan”. Ngài Lý Bỉnh Nam nói:
- niệm, ch ứ không phải là không niệm (xin chớ hiểu lầm).
- “Chỉ có đức Phật mới vô niệm, còn từ Đẳng giác Bồ-tát trở xu ống đều
- có khởi, nhưng vừa khởi lên liền tự dứt. Đây là điều vi di ệu, độc đáo
- m ời tr ừ h ết v ọng ni ệm?
- nghe suốt thời gian còn thức) mới gọi là đạt Bất niệm tự ni ệm, bảo đảm
- chỉ những vị mới được nghe tiếng tự niệm Phật của tự tánh, để tránh ỷ
- vì chủng tử niệm Phật vẫn còn đó, đâu có mất, chẳng qua là bị những
- trước đó, ỷ lại, giải đãi, buông trôi, không tiếp t ục hành trì nên không còn
- nhập tâm, đến nay (tháng 7/2011) có trên chín mươi vị nhập tâm (kể cả tu sĩ
- chùa Tịnh Luật. Hai tuần sau, có hai Phật tử được nhập tâm. Sáu tháng sau,
- L ưu ý: Hành giả đạt Bất niệm tự niệm rồi, phải duy trì tình trạng này suốt đời
- nghĩ bàn.
- nhưng chúng là một (dị danh đồng thể).
- tên khác nhau vậy thôi. Đó là hai mặt của một vấn đề, hai khía cạnh của một
- tạm đặt cho “Nó” một cái tên (m ột qui ước), để tiện diễn tả cho m ọi người
- chúng kết lại với nhau thành một kh ối, (một mãng, một phiến). Đây là diễn tả
- Bất niệm tự niệm nghĩa là không khởi tâm niệm Ph ật mà Tự tánh tự phát khởi
- Hai thuy ết này giống nhau ở chỗ cả hai đều nói có ba giai đ o ạn. Trong đó
- 2- Thuyết của Hòa thượng Tịnh Không: – Thành một khối. – Sự nhất tâm
- – Bất niệm tự niệm. – S ự nhất tâm bất loạn. – Lý nhất tâm bất loạn.
- thuy ết nói v ề điều này, có chút khác bi ệt như sau:
- 65. Hỏi: Niệm Phật đạt Bất niệm tự niệm và Thành một khối giống hay
- để đượcb ảo đảm vãng sanh.
- Cuối cùng chuyển tám thức thành bốn trí. Hành giả kiên tâm, bền chí hành trì
- lậu như tham, sân, si… bạch tịnh hóa tạng thức, tức là chuyển đổi thân tâm dần
- bản thể của nó là toàn bộ công đức, trí mọi nhu cầu của mình (tội diệt,
